Nasza Loteria NaM - pasek na kartach artykułów

30 lat temu skończyła się dekada Gierka - jak ją wspominamy?

Agata Pustułka
Socjalistyczny całus Gierka z  Breżniewem w grudniu 1975 r.
Socjalistyczny całus Gierka z Breżniewem w grudniu 1975 r. FOT. MACIEJ BILLEWICZ/FORUM
40 lat temu rozpoczęła się w Polsce dekada Edwarda Gierka. Niemal dokładnie 30 lat temu, 2 grudnia 1980 r., kariera byłego już I sekretarza z Sosnowca ostatecznie się skończyła - Gierek został usunięty z Komitetu Centralnego panującej Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej.

"Za Gomułki puste półki, a za Gierka choć nadziei jest iskierka" - ten dwuwiersz powtarzali Polacy, gdy w grudniu 1970 roku Gierek, "chłopak z Sosnowca, który chciał zbudować drugą Polskę", został I sekretarzem PZPR. Dekada Gierka, a zwłaszcza jej pierwsza połowa, to okres przyspieszonego rozwoju Polski i ogromnych inwestycji, z których większość sfinansowano dzięki gigantycznym zagranicznym kredytom. Odbiliśmy się od cywilizacyjnego dna, by maluchem pomknąć w świat prawie autostradą, czyli "gierkówką".

Choć w 1979 r., pod koniec rządów Gierka, zadłużenie Polski sięgało 29 mld dolarów, cukier był już od 3 lat na kartki, a ZOMO strzelało do tłumów podczas wydarzeń radomskich, to dziś oceniamy ten okres łagodnie. To wtedy po raz pierwszy przyjechał do Polski urzędujący prezydent USA, Richard Nixon. To wtedy Mirosław Hermaszewski, pierwszy i jedyny jak dotąd Polak, poleciał w kosmos, a polscy piłkarze byli lepsi od gwiazd Realu Madryt. To za Gierka wizytował Katowice Fidel Castro, a gospodarską wizytę składał tu sam Leonid Breżniew. Na Gierku skorzystało przede wszystkim ówczesne województwo katowic- kie. W Dąbrowie Górniczej powstała Huta Katowice, a w Tychach i Bielsku-Białej fabryki fiata 126 p - symbolu PRL-u.

Z Waszą pomocą chcielibyśmy przywołać tamten świat. Przysyłajcie swoje wspomnienia, zdjęcia, anegdoty - mailem lub pocztą, z dopiskiem "Mój PRL". Stworzymy z nich nasze Archiwum Dekady Gierka. Najciekawsze opublikujemy.

Jak zapamiętaliście dekadę Gierka? Przysyłajcie wspomnienia i zdjęcia na adres:
Będzie izba pamięci I sekretarza

Władze Ogólnopolskiego Stowarzyszenia im. Edwarda Gierka chcą utworzyć w Sosnowcu Izbę Pamięci byłego sekretarza.
Skoro swoje muzeum miał Hans Kloss, to tym bardziej na upamiętnienie zasługuje Edward Gierek. Kilkuset członków gierkowskiego stowarzyszenia chce stworzyć izbę pamięci. Mają już zgromadzone pamiątki (mundur górniczy, popiersie, dokumenty), a teraz zwrócili się do władz miasta o pomoc, m.in. w wy-znaczeniu lokalizacji izby.

Jednak nie chcą stawiać Gierkowi pomników.

- Bo jego pomnikami są drogi, zakłady pracy, ośrodki zdrowia - wyjaśnia Marek Godek, członek Stowarzyszenia.
Izba ma odegrać rolę edukacyjną i być atrakcją dla osób odwiedzających Sosnowiec, którym właśnie to miasto się z Gierkiem kojarzy.

Pomysłodawcy mówią, że poprzez właściwe przedstawienie zasług Gierka zamierzają odkłamać najnowszą historię. Bo Polacy - im dalej od PRL-u, tym bardziej cenią dekadę Gierka. Badania Pentora z 2008 r. wykazały, że aż 43 proc. Polaków wspomina PRL z tęsknotą. AGA

Polacy docenili mojego tatę
Mówi prof. Adam Gierek, eurodeputowany, syn Edwarda Gierka:

Polacy z sentymentem wspominają rządy mojego taty, bo doszło wtedy do przyspieszenia gospodarczego i wzrostu dobrobytu. Oczywiście ktoś powie, że wszystko to było na kredyt, ale przecież kredyty od czasów starożytnego Egiptu były narzędziem rozwoju państw. Poza tym myśmy tych kredytów nie przejedli, ale je zainwestowaliśmy. Pewnie, nie wszystkie inwestycje były trafione, ale większość z nich przyczyniła się do rozwoju Polski. Autorytet mojego ojca usiłowała zniszczyć ekipa Kani i Jaruzelskiego, zarzucając mu brak lojalności wobec Wielkiego Brata i skręcenie ku Zachodowi. Tata nigdy nie pogodził się z krzywdzącymi go opiniami, a Polacy, jak widać, też oceniają przeszłość inaczej. AGA

Sztandarowe inwestycje lat siedemdziesiątych powstawały w naszym regionie

Kombinat Metalurgiczny Huta Katowice.
To jedna z największych inwestycji epoki gierkowskiej. Sam I sekretarz nadzorował pierwszy spust surówki z wielkiego pieca, o czym z dumą donosiły wszystkie gazety.
W 1980 roku pracownicy tej huty jako jedni z pierwszych wystąpili przeciwko ówczesnej władzy i wrzucali do kosza partyjne legitymacje.

Fabryki samochodów małolitrażowych w Tychach i Bielsku-Białej.
Wprawdzie pierwszą umowę z Fiatem podpisał poprzednik Edwarda Gierka, czyli Władysław Gomułka (produkcja fiata 125 p, tzw. dużego), ale to Gierek postawił na masową produkcję maluchów. Publiczna demonstracja motoryzacyjnego cudu miała miejsce w Warszawie w 1972 roku.

"Gierkówka", czyli fragment nigdy niepowstałej autostrady Ostrawa-Gdańsk.
Trudno wyobrazić sobie masowy ruch samochodowy w Polsce bez tej drogi. Chociaż autostradowe plany lat 70. były ambitne, nie udało się ich zrealizować. Na szczęście drogowcy w czasach Gierka wyremontowali odcinek Katowice-Warszawa, który otworzył nasz region na stolicę. AGA

od 12 lat
Wideo

Protest w obronie Parku Śląskiego i drzew w Chorzowie

Dołącz do nas na Facebooku!

Publikujemy najciekawsze artykuły, wydarzenia i konkursy. Jesteśmy tam gdzie nasi czytelnicy!

Polub nas na Facebooku!

Kontakt z redakcją

Byłeś świadkiem ważnego zdarzenia? Widziałeś coś interesującego? Zrobiłeś ciekawe zdjęcie lub wideo?

Napisz do nas!

Polecane oferty

Materiały promocyjne partnera
Wróć na slaskie.naszemiasto.pl Nasze Miasto