Internetowy spis trucicieli

Atlas, powstały za sprawą Komisji Europejskiej i unijnej Agencji ds. Środowiska, można znaleźć pod adresem http://prtr.ec.europa.eu/WasteTransfer.aspx.
Zaglądający tam internauci na "dzień dobry" lądują na mapie Europy. Przejrzyste menu umożliwia jednak szybkie zejście na poziom regionu, a nawet poszczególnych miast czy ulic. Legenda obejmuje dziewięć kategorii zakładów przemysłowych, zaś opis, dołączony do każdego widocznego na mapie zakładu, zawiera szczegółową informację o profilu jego działalności oraz ilości emitowanych do środowiska substancji.

W ten sposób bez problemów można dowiedzieć się, że elektrownia Rybnik wypuszcza rocznie do powietrza ponad 8,4 mln ton dwutlenku węgla, zaś kopalnia Bielszowice 15 tysięcy ton metanu. Jak przyznaje Wanda Jarosz z katowickiego Instytutu Ekologii Terenów Uprzemysłowionych taki sposób informowania mieszkańców o stanie środowiska naturalnego to w polskich realiach nowość. Atlas nie jest wprawdzie tak precyzyjny jak naukowe opracowania, lecz ma nad nimi jedną przewagę: może z niego skorzystać każdy internauta, a wiedza taka może się przydać chociażby przy szukaniu działki pod inwestycję.

- Dziś klienci są coraz bardziej wyedukowani i wymagający. Skoro są w stanie przyjechać na budowę z inspektorem i drobiazgowo sprawdzać, czy inwestycja prowadzona jest zgodnie z projektem, to pewnie będą też chcieli sprawdzić, w jakim sąsiedztwie powstanie ich przyszły dom - komentuje Monika Śleziońska z katowickiej firmy deweloperskiej MK Inwestycje. Dodaje jednak, że aby atlas spełniał funkcję "poradnika" dla przyszłych inwestorów, nie wystarczy zamieścić w nim tylko danych o wielkości emitowanych zanieczyszczeń.

- Trzeba też wskazać, jak mają się one do obowiązujących norm; w jakiej odległości od zakładu te substancje się rozchodzą i czym tak naprawdę mogą skutkować - mówi Monika Śleziońska.

Także eksperci wskazują, by nie traktować mapy jako pełnego kompendium wiedzy o zanieczyszczeniu środowiska naturalnego w regionie. Atlas powstał w oparciu o dane z Krajowego Rejestru Uwalniania i Transferu Zanieczyszczeń, do którego trafiają zakłady emitujące na tyle znaczące ilości szkodliwych substancji, że warte są odnotowania w skali kontynentu. Znalazło się tam około 350 przedsiębiorstw z województwa śląskiego. Największe ich zagęszczenie (głównie z branży energetycznej, metalurgicznej, wydobywczej) występuje między Gliwicami, Bytomiem, Dąbrową Górniczą i Tychami, a także w rejonie Wodzisławia Śląskiego i Jastrzębia Zdroju oraz Bielska-Białej i Czechowic-Dziedzic. Nie oznacza to jednak, że wszędzie indziej stan środowiska jest idealny.

- Na jakość powietrza wpływ mają nie tylko zakłady przemysłowe, ale też tzw. niska emisja z budynków mieszkalnych oraz emisja spalin samochodowych - przypomina Jerzy Kopyczok, zastępca wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska w Katowicach. Dlatego też, jego zdaniem, uzupełnieniem unijnej mapy w skali "makro" powinny być atlasy przygotowane w ramach poszczególnych gmin regionu.

- Przecież wszystkie inwestycje realizowane są w oparciu o zapisy planu miejscowego lub decyzji o warunkach zabudowy, które wydają wydziały architektury lokalnych urzędów miast i gmin. Gminy są również w stanie opracować mapy obrazujące poziom emisji spalin samochodowych. Zobligowane są bowiem do przeprowadzania tzw. przeglądów akustycznych znajdujących się na ich terenie dróg, a one dają zarówno możliwość określenia natężenia ruchu, jak i przybliżonego poziomu emisji spalin - tłumaczy Jerzy Kopyczok.

Co jeszcze możesz sprawdzić?

Na stronie internetowej Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska (www.katowice.pios.gov.pl zakładka: Śląski monitoring powietrza) znaleźć można bieżące, a także miesięczne i roczne raporty, obrazujące stężenia zanieczyszczeń powietrza (m.in. dwutlenku siarki, tlenku węgla, tlenków azotu) w 16 punktach regionu. Na tej samej stronie (zakładka: System prognozowania jakości powietrza) można sprawdzić dobową prognozę stężenia pyłu zawieszonego, dwutlenku siarki, dwutlenku azotu i ozonu dla subregionów województwa śląskiego.