Historia Białej: Małopolski rodowód

WANDA THEN, JACEK DROST
Po półwieczu od zjednoczenia, 12 grudnia 2000 roku, został otwarty kolejny most łączący oba brzegi Białej.
Po półwieczu od zjednoczenia, 12 grudnia 2000 roku, został otwarty kolejny most łączący oba brzegi Białej.
Udostępnij:
Biała - położona na prawym brzegu rzeki Białej (od której pochodzi nazwa) - jest młodszą częścią dwumiasta. "Od początków należała do księstwa oświęcimskiego, które w latach 1563-1564 ostatecznie zostało inkorporowane ...

Biała - położona na prawym brzegu rzeki Białej (od której pochodzi nazwa) - jest młodszą częścią dwumiasta. "Od początków należała do księstwa oświęcimskiego, które w latach 1563-1564 ostatecznie zostało inkorporowane do Polski" - napisał dr Jerzy Polak w swoim najnowszym przewodniku po Bielsku-Białej.

Biała pojawiła się około 1560 r. jako przysiółek polskich tkaczy założony przez sołtysa królewskiej wsi Lipnik.
Pierwsza wzmianka o przysiółku, liczącym wówczas 13 chat, pochodzi z 1564 r. Zaczęli do niego napływać rzemieślnicy ze śląskiego Bielska i rejon ten szybko przeobraził się w osadę tkaczy. Około 1613 r. Biała została wydzielona z Lipnika jako samodzielna gmina z samorządem kontrolowanym przez podstarostę lipnickiego. W połowie XVII w. przybyło do Białej wielu rzemieślników-protestantów, uciekających ze Śląska przed prześladowaniami religijnymi. Schroniła się tu także szlachta cieszyńska uciekająca przed Szwedami. Prawa miejskie przyznano Białej 9 stycznia 1723 r. Społeczność była trójnarodowościowa - do osadników polskich i niemieckich dołączyli żydowscy. Rozwojowi miasta towarzyszyły silne zatargi wyznaniowe między katolikami a luteranami. Przed pierwszym rozbiorem Polski miasto stało się najsilniejszym ośrodkiem sukienniczym oraz płócienniczym w zachodniej Małopolsce, słynęło też z uboju wołów.

W wyniku I rozbioru w 1772 r. znalazło się w granicach Austrii. Pojawiło się tu wielu mieszkańców pochodzenia niemieckiego. W latach 1820-1850 Biała wraz z dawnym księstwem oświęcimskim została wyłączona przez austriackiego zaborcę z Galicji i wcielona do tzw. Związku Niemieckiego. Bogacące się miasto rozbudowano według wzorca bielskiego. W końcu XIX w. wzniesiono wiele okazałych budynków użyteczności publicznej, w tym gmach Ratusza.
Biała nie dorównała jednak Bielsku pod względem potencjału wytwórczego ani wyglądu wielkomiejskiego. Przed I wojną światową stała się najbardziej zniemczonym miastem w Galicji. W obronie polskości stanął ruch narodowy z napływową grupą urzędników i księży oraz miejscowym drobnomieszczaństwem. W odrodzonej Polsce weszła do woj. krakowskiego, zmieniając w 1926 r. nazwę na Białą Krakowską. Po 1918 r. miasto szybko się spolonizowało.

Dołącz do nas na Facebooku!

Publikujemy najciekawsze artykuły, wydarzenia i konkursy. Jesteśmy tam gdzie nasi czytelnicy!

Polub nas na Facebooku!

Kontakt z redakcją

Byłeś świadkiem ważnego zdarzenia? Widziałeś coś interesującego? Zrobiłeś ciekawe zdjęcie lub wideo?

Napisz do nas!

Polecane oferty

miejsce #2

Metabo

Metabo Power Maxx BS Quick (600156500)

615,00 zł284,99 zł-54%
miejsce #3

Stanley

Stanley FMC627D2-QW

896,79 zł589,37 zł-34%
miejsce #4

Makita

Makita Dhp485Rfj

1 273,02 zł970,00 zł-24%
miejsce #5

Stanley

Stanley FMC625D2

463,00 zł
miejsce #6

Einhell

Einhell 4513914

209,00 zł
Materiały promocyjne partnera

Deszczówka zatruta na całej planecie

Komentarze

Komentowanie artykułów jest możliwe wyłącznie dla zalogowanych Użytkowników. Cenimy wolność słowa i nieskrępowane dyskusje, ale serdecznie prosimy o przestrzeganie kultury osobistej, dobrych obyczajów i reguł prawa. Wszelkie wpisy, które nie są zgodne ze standardami, proszę zgłaszać do moderacji. Zaloguj się lub załóż konto

Nie hejtuj, pisz kulturalne i zgodne z prawem komentarze! Jeśli widzisz niestosowny wpis - kliknij „zgłoś nadużycie”.

Podaj powód zgłoszenia

Nikt jeszcze nie skomentował tego artykułu.
Więcej informacji na stronie głównej Nasze Miasto
Dodaj ogłoszenie