Nasza Loteria - pasek na kartach artykułów

Urodziny Bielska-Białej

STANISŁAW BUBIN
Ratusz w Bielsku-Białej, przed wojną Komunalna Kasa Oszczędności i siedziba bialskiego magistratu.ZDJĘCIA: JACEK ROJKOWSKI
Ratusz w Bielsku-Białej, przed wojną Komunalna Kasa Oszczędności i siedziba bialskiego magistratu.ZDJĘCIA: JACEK ROJKOWSKI
Pół wieku temu, 30 grudnia 1950 roku, ustawą Sejmu Ustawodawczego wyłączony został z województwa krakowskiego powiat miejski Biała Krakowska. Parlament włączył jednocześnie Białą do województwa katowickiego.

Pół wieku temu, 30 grudnia 1950 roku, ustawą Sejmu Ustawodawczego wyłączony został z województwa krakowskiego powiat miejski Biała Krakowska. Parlament włączył jednocześnie Białą do województwa katowickiego. Tego samego dnia Rada Ministrów wydała rozporządzenie łączące dwa odrębne miasta - Bielsko i Białą. Nie obyło się jednak bez politycznych zgrzytów.

Śląskie Bielsko, założone w drugiej połowie XIII wieku i należąca do Małopolski, o cztery wieki młodsza Biała złączyły się bardzo niechętnie. Bialanie uważali, że trzeba przyłączyć ,pod Kraków" znane z proniemieckich sympatii Bielsko, w celu repolonizacji. Przypominali, że Bielsko przez długie lata zwane było ,małym Berlinem". Z kolei ówcześni bielszczanie twierdzili, że biedną galicyjską Białą warto oddać ,pod Katowice", by sąsiedzi zza rzeki Białej skorzystali z bielskiego dostatku.

Przez stulecia oba miasta, przedzielone jedynie wąską podgórską rzeką prowadziły niezależny byt. Wcześniejsze, kilkakrotne próby połączenia obu organizmów, podejmowane od końca XIX wieku, nie powiodły się. Do 1918 roku oba miasta wchodziły w skład monarchii Habsburgów, ale Biała należała do Galicji, a Bielsko do Śląska Austriackiego. W II RP nadal Bielsko należało do województwa śląskiego, a Biała do krakowskiego, mimo że wojewoda śląski Michał Grażyński dążył do zjednoczenia obu miast. Jedynie podczas okupacji Niemcy zlikwidowali samodzielność Białej i oddali ją pod zarząd władz bielskich (,Bielitz"). Powojenne zamiary utworzenia jednego organizmu miejskiego już od 1946 roku budziły ogromne protesty mieszkańców. Każdy czuł się dobrze u siebie. Do Warszawy wysyłano masowe protesty środowisk robotniczo-chłopskich przeciwko próbom połączenia obu miast i powiatów. Bialanie nazywali Bielsko ,terenem zagrożonym i niepewnym", siedliskiem ,zakapturzonego, szybko odradzającego się germanizmu", ,gniazdem hakaty". Nic to nie dało.

1 stycznia 1951 roku nowe miasto Bielsko-Biała zaczęło samodzielny byt. Liczyło wówczas 58 tys. mieszkańców (dziś 200 tysięcy). Rzeka Biała, prawobrzeżny dopływ Wisły, pozostała jedynie, do momentu utworzenia diecezji bielsko-żywieckiej w 1992 roku, granicą diecezji katolickich - katowickiej i krakowskiej.

W latach 1975-1998 Bielsko-Biała zyskało status stolicy województwa bielskiego. Przyczyniła się do tego lokalizacja Fabryki Samochodów Małolitrażowych (dziś Fiat Auto Poland), która uczyniła z niewielkiego, zabytkowego ośrodka stolicę Podbeskidzia. 50-letnie urodziny Bielska-Białej obchodzone są skromnie. Władze zapomniały o jubileuszu. Na kilka dni przed rocznicą bielscy radni w pośpiechu przygotowali okolicznościową uchwałę. Na bocznej ścianie budynku przylegającego do rzeki Białej, stanowiącej niegdyś przez ponad 300 lat granicę między miastami, umieszczona zostanie tablica pamiątkowa. W Ratuszu pojawił się też specjalny plakat, na którym brzegi granicznej rzeki połączyła tęcza.

od 7 lat
Wideo

Igor Polak, Najpopularniejszy Talent 2023 Roku

Dołącz do nas na Facebooku!

Publikujemy najciekawsze artykuły, wydarzenia i konkursy. Jesteśmy tam gdzie nasi czytelnicy!

Polub nas na Facebooku!

Kontakt z redakcją

Byłeś świadkiem ważnego zdarzenia? Widziałeś coś interesującego? Zrobiłeś ciekawe zdjęcie lub wideo?

Napisz do nas!

Polecane oferty

Materiały promocyjne partnera
Wróć na bielskobiala.naszemiasto.pl Nasze Miasto